Hvernig byggð og samgöngur kjósum við – í vor?
Skipulag byggðar og samgangna er meðal veigamestu viðfangsefna sveitarstjórna, en með ákvörðunum sínum um skipulag og hönnun byggðar og samgöngumannvirkja og rekstur almenningssamgangna hafa sveitarstjórnir afgerandi áhrif á daglegt líf okkar til skemmri og lengri tíma.
Þetta eru viðfangsefni sem hverfa ekki af borði valdhafa – þau eru meira og minna alltaf til skoðunar og ákvörðunar, en segja má að þau séu áleitnari nú en oft áður. Bæði þarf að takast á við uppbyggingu liðinna ára, en einnig kalla loftslagsbreytingar og sívaxandi bílaeign og umferð á endurskoðun viðtekinna venja og nálgunar.
Einkabíllinn hefur notið forgangs við skipulag byggðar, fjárfestingar í innviðum og ráðstöfun landrýmis hérlendis. Bílaeign landsmanna ber vott um það hversu háð við erum orðin einkabílnum í daglegu lífi okkar. Nú eru tæplega 700 fólksbílar á hverja 1000 íbúa, en voru ekki nema rúmlega 300 fyrir 30 árum síðan. Þetta er sláandi tala sem sker sig úr flestum þeim samfélögum sem við berum okkur saman við. Til að skýra frekar hversu hátt hlutfall þetta er, jafngildir þessi fjöldi því að hver einasti landsmaður á aldrinum 17 til 67 ára hafi fólksbíl til eigin afnota. Og gróflega má áætla að þessir um 210 þúsund fólksbílar standi á um 5 ferkílómetrum af bílastæðum, en það samsvarar öllu svæðinu sem liggur norðan Hringbrautar og vestan Kringlumýrarbrautar í Reykjavík, auk annarra bílastæða sem standa til reiðu s.s. við þjónustu- og atvinnuhúsnæði. Í þessu felst mikill kostnaður einstaklinga og samfélags,fyrir utan bein og óbein áhrif á heilsu vegna mengunar og minni hreyfingar í daglegu lífi.
Til að efla umræðu um tengsl samgangna og skipulags og valkosti í samgöngu- og skipulagsmálum stendur Háskólinn í Reykjavík fyrir ráðstefnu um sjálfbærar samgöngur og byggðarskipulag 26. febrúar næstkomandi í nýjum húsakynnum skólans við Nauthólsvík. Þar munu þekktir erlendir fræðimenn, ásamt leikum og lærðum innlendum aðilum ræða vítt og breytt um mismunandi leiðir að stefnumörkun, skipulagi og hönnun sjálfbærrar og heilbrigðrar byggðar. Umræða sem á bæði við um borgarsvæði eins og höfuðborgarsvæðið og minni samfélög.
Með ráðstefnunni vill Háskólinn í Reykjavík leggja sitt af mörkum til að efla umræðu og þekkingu um samgöngu- og skipulagsmál. Án vafa munu þar koma fram hugmyndir og eiga sér stað skoðanaskipti sem geta verið gagnlegt innlegg inn í kosningavorið, þegar við kjósendur veljum áherslur sveitarstjórna næstu fjögurra ára um byggð og samgöngur.
Ásdís Hlökk Theódórsdóttir er aðjúnkt við tækni- og verkfræðideild Háskólans í Reykjavík.
Þessi grein birtist í Viðskiptablaðinu í dag.
