A. Umfang: Gæðakerfi HR í rannsóknum nær til alls rannsóknarstarfs innan háskólans, þ.e. allra rannsókna akademískra starfsmanna og annarra sem stunda rannsóknir við skólann, þar með talið rannsóknanema í doktors- og meistaranámi.
B. Tilgangur: Að styrkja stöðu skólans sem háskóla og gæði rannsókna innan hans og að styðja útfærslu á markmiðum háskólans um kröftugt rannsóknarstarf sem muni efla orðstír skólans á alþjóðavettvangi, næra kennsluna með nýjum hugmyndum og veita nýrri þekkingu inn í bæði atvinnulíf og samfélag (sjá nánar í rannsóknarstefnu HR).
C. Hugtök og skilgreiningar :
1. Árlegt einstaklingsmat: Árlegt mat á rannsóknarstarfi allra akademískra starfsmanna við Háskólann í Reykjavík, en þetta mat er unnið af erlendum sérfræðingum.
2. Mat á deildum: Þegar aðilar utan skólans eru fengnir til að meta stöðu hverrar deildar með hliðsjón af alþjóða vísindasamfélaginu.
3. Akademískur starfsmaður: Akademískur starfsmaður við HR er sá sem hefur gengist undir, eða mun síðar gangast undir, mat til að ákvarða hæfni til að gegna stöðu lektors, dósents, prófessors eða atvinnulífsprófessor.
D. Lykilferli:
1. Árlegt einstaklingsmat: Á hverju ári stýra fimm alþjóðlegir sérfræðingar mati á rannsóknarstarfi hvers einstaks akademísks starfsmanns. Þetta mat fór fyrst fram árið 2007. Megintilgangurinn með matinu er að kanna gæði rannsókna og rannsóknastarfsemi allra akademískra starfsmanna við HR á 5 ára bili. Rannsóknarráð HR ber ábyrgð á þessu mati og stjórnar því í samstarfi við Rannsóknarþjónustu HR. Rannsóknarþjónustan sér um að samræma framkvæmd á matsferlinu.
i. Matsnefnd: Matsnefndin er skipuð af Rannsóknarráði HR í samvinnu við deildirnar. Hver deild er beðin um að mæla með að minnsta kosti 5 virtum erlendum sérfræðingum sem hugsanlegum nefndarmönnum, þ.e. 25 nefndarmönnum í allt. Deildirnar eru sérstaklega beðnir að huga að því að hvergi búi nein hagsmunatengsl að baki meðmælum sínum. Úr þessum hópi velur svo Rannsóknarráð matsnefndina, sem er skipuð einum fulltrúa fyrir hvert megin rannsóknarsvið í HR. Auk þess tilnefnir Rannsóknarráðið einn hinna völdu fulltrúa sem formann matsnefndarinnar. Nefndarmönnum er gert að gera grein fyrir hugsanlegum hagsmunaárekstrum sem þeir telja að kunni að vera fyrir hendi.
ii. Matsferlið: Matsnefndin styðst við árlega rannsóknarskýrslu sem sérhver akademískur starfsmaður skólans skilar til að meta rannsóknarstarfsemi hans eða hennar. Öllum háskólastarfsmönnum sem sinna rannsóknum og gefa þær út undir merkjum Háskólans í Reykjavík er skylt að skila árlegri rannsóknarskýrslu fyrir 1. október ár hvert. Matsnefndinni er ætlað að byggja mat sitt fyrst og fremst á gæðum og fjölda birtinga á ritrýndum vettvangi. Nefndin raðar akademískum starfsmönnum í eftirfarandi flokka (categories) á skalanum 0-4.
0) Engin eða smávægileg rannsóknarstarfsemi.
1) Lítil en ekki ómarkverð rannsóknarstarfsemi
2) Framlag til rannsóknarsamfélagsins en lítil áhrif.
3) All nokkur og virk hlutdeild í rannsóknarsamfélaginu, með greinilegu framlagi og áhrifum.
4) Mikilvæg og virk þátttaka í rannsóknarsamfélaginu, með talsverðu framlagi og áhrifum.
iii. Viðmið við matið: Allur samanburður skal miðast við alþjóðlegt rannsóknarsamfélag í hverju fagi og skal byggjast á útgáfu, tilvitnunum í verk, afleiddum verkum, leiðbeiningu doktorsnema og nýdoktora, styrkjum sem hefur verið aflað, stöðu í fræðasamfélaginu o.s.frv. Nefndin er hvött til að nota allan skala kvarðans. Hins vegar ætti ekki að gefa hæstu einkunn nema nefndin álykti að viðkomandi rannsakandi hafi markað sér sterka stöðu á alþjóðavettvangi.
2. Mat deilda: Í samræmi við rannsóknarstefnu háskólans hefur skólinn ákveðið að sérhver deild skuli gangast undir rannsóknarmat á fimm ára fresti sem framkvæmt verði af nefnd alþjóðlegra sérfræðinga á viðkomandi sviði. Höfuðmarkmið matsins er að kanna gæði rannsókna og rannsóknarstarfs deildanna með hliðsjón af alþjóða rannsóknarstarfi í faginu og að birta matsskýrslu fyrir rannsóknarstarf innan deildarinnar. Áætlað er að fyrsta slíka matið verði gert árið 2009 á a.m.k. tveimur deildum skólans. Rannsóknarráð HR ber ábyrgð á þessu mati í samvinnu við Rannsóknarþjónustu HR. Framkvæmd matsferlisins er samræmd af Rannsóknarþjónustu HR.
i. Matsnefnd: Matinu stjórna þrír virtir utanaðkomandi rannsakendur. Nefndin er valin af Rannsóknarráði HR í samvinnu við deildirnar, sem hver um sig tilnefna að minnsta kosti 7 erlendra sérfræðinga sem hugsanlega nefndarmenn. Deildunum er sérstaklega fyrirlagt að gæta þess að nefndarmenn séu ekki í neinum hagsmunatengslum við deildirnar eða Rannsóknarráð HR. Úr þessum hópi velur Rannsóknarráð HR svo matsnefndirnar. Auk þess skipar Rannsóknarráð einn hinna kjörnu fulltrúa sem formann matsnefndarinnar. Nefndarmönnum er uppálagt að upplýsa um allt sem talist geti hagsmunaárekstrar.
ii. Matsferli: Matið er framkvæmt á grundvelli svonefndrar „sjálfsmatsskýrslu” deildar, heimsókna og viðtala, ásamt öðrum gögnum sem Rannsóknarþjónusta HR leggur matsnefndinni í té, þ.m.t. árlega rannsóknarskýrslu frá hverjum starfsmanni deildarinnar. Auk þess er öðrum mikilvægum gögnum safnað í heimsóknum og viðtölum. Matsnefndin skal einnig byggja mat sitt öðrum opinberum gögnum, svo sem tilvitnunum. Í heimsóknum eru tilteknir rannsakendur teknir til viðtals, t.d. deildarforseti, lykilstarfsmenn, nýdoktorar, aðrir stjórnendur deildar, gestakennarar, háskólanemar í framhaldsnámi o.s.frv.
iii. Viðmið við einkunnagjöf: Matsnefndin er beðin um að meta rannsóknarstarf deilda háskólans samkvæmt sérstökum tölulegum kvarða (sjá meðfylgjandi töflu).
Matsnefndin skal einnig leggja fram tillögur um framtíðarþróun deildanna og skal þá taka fyrir eftirfarandi þætti (sjá leiðbeiningar (ToR)):
• Hverjir eru helstu styrkleikar og veikleikar deildarinnar?
• Hverjir eru möguleikar og áskoranir deildarinnar?
• Ráðleggingar um það hvernig deildin geti bætt frammistöðu sína til að ná betri árangri í rannsóknum.
• Ráðleggingar varðandi rannsóknarvinnu – jafnt um hagnýtar sem þverfaglegar rannsóknir.
• Ráðleggingar varðandi framþróun í rannsóknarumhverfi og skipulagi.
• Ráðleggingar varðandi þjálfun doktorsnema og nýdoktora.
• Ráðleggingar varðandi önnur atriði sem máli skipta.
E. Kynning og birting grunngagna, leiðbeininga og niðurstaðna: Í lok mat á rannsóknavirkni einstaklinga er skrifuð matsskýrsla og er henni ritstýrt af meðlimum matsnefndarinnar með aðstoð tengiliðar. Skýrslan er trúnaðargagn og ekki gerð opinber. Skýrslan er gerð aðgengileg viðkomandi deildarforseta og það er á hans eða hennar ábyrgð að kynna niðurstöðurnar fyrir einstökum starfsmönnum. Tölfræðileg samantekt á niðurstöðu matsins er birt á heimasíðu HR. Útkoman úr þessu mati er notuð til grundvallar við skiptingu rannsóknarframlags ríkisins til HR samkvæmt fjárlögum ár hvert. Þannig hafði rannsóknarvirkni áranna 2004-2008 bein áhrif á hlutfallslega skiptingu rannsóknarframlags ríkisins á milli deilda skólans árið 2009. Einnig eru niðurstöður notaðar í árlegum starfsmannaviðtölum deildarforseta. Í lok mats á deildum er skrifuð matsskýrsla og henni ritstýrt af meðlimum matsnefndar með aðstoð tengiliðar. Matsskýrslan er trúnaðarskjal, en, meginniðurstöður hennar verða þó birtar á vefsíðu háskólans. Niðurstöðurnar eru notaðar til að þróa rannsóknarstarf deildarinnar og þróa áætlanir þar um.
F. Ábyrgð: Forstöðumaður Rannsóknarþjónustu, formaður Rannsóknarráðs, Rannsóknarráð, konrektor.
