Rannsóknarstefna HR
A. Forsendur
- Góður háskóli verður ekki til án öflugra rannsókna sem standa föstum fótum í alþjóðasamfélaginu.
- Rannsóknir snúast um sköpun og miðlun þekkingar. Gæði vísindalegrar þekkingar eru best tryggð með jafningjamati sem fram fer á ritrýndum vettvangi. Við mat á gæðum rannsóknarstarfs skal taka tillit til áhrifa þess.
- Rannsóknir eru skapandi starf og brautryðjendaverk. Slíku starfi verður ekki stjórnað af öðru en þeim drifkrafti sem knýr hvern vísindamann.
B. Grundvallarstefna
- Það er markmið Háskólans í Reykjavík að byggja upp öflugar rannsóknir, sem efla orðstír skólans á alþjóðavettvangi, næra kennsluna og veita nýrri þekkingu inn í atvinnulíf og samfélag.
- Vísindamenn við Háskólann í Reykjavík eiga að vera virkir þátttakendur í vísindasamfélaginu og rannsóknir við skólann eiga að uppfylla þær kröfur sem gerðar eru til vandaðra vísindarannsókna á alþjóðlegum vettvangi. Mikilvægur mælikvarði á afrakstur rannsóknarstarfs er birting niðurstaðna á ritrýndum vettvangi og ættu vísindamenn Háskólans í Reykjavík að setja sér það markmið að öðlast alþjóðlega viðurkenningu fyrir störf sín. Greinar í ritrýndum tímaritum innanlands um rannsóknir sem einkum varða íslenskt þjóðfélag kunna vel að gefa vísbendingu um alþjóðlegt ágæti starfsins ef viðkomandi rannsóknir standast samanburð við svipaðar rannsóknir í öðrum löndum. Áhrif rannsóknarstarfs er annar lykilmælikvarði á afrakstur þess.
- Í Háskólanum í Reykjavík ríkir akademískt frelsi. Það þýðir að hver vísindamaður hefur sjálfdæmi um val á viðfangsefnum, túlkun niðurstaðna og birtingu þeirra, og ennfremur rétt til gagnrýni. Um nánari útlistun á akademísku frelsi vísast til yfirlýsingar rektora allra háskóla landsins sem undirrituð var í Reykjavík 15. júní 2005.
C. Rannsóknir og stjórnun
- Viðfangsefni rannsókna við Háskólann í Reykjavík ráðast að mestu leyti af áhugasviðum vísindamanna innan skólans. Eftir ráðningu hefur vísindamaður akademískt frelsi, eins og að ofan getur.
- Öll ferli og viðmið sem lúta að mannaráðningum, framgangi, úthlutun fjármagns frá menntamálaráðuneytinu og öðrum þáttum er styðja við rannsóknarstarf verða að vera skýr. Ferli og viðmiðunarreglur Háskólans í Reykjavík verða að setja metnaðarfull skilyrði fyrir ráðningu og framgangi í lektors-, dósents- og prófessorsstöður. Við mat á hæfi og ákvarðanir um framgang skal rannsóknarvirkni og áhrif rannsókna að jafnaði vega þungt. Alltaf skal miðað við þær kröfur sem gerðar eru til vandaðra vísindarannsókna á alþjóðlegum vettvangi.
- Framgangur og laun eru mikilvægir hvatar við Háskólann í Reykjavík. Hvort tveggja þarf að leiða til þess að vísindamenn skólans keppi að því að standa sig sem best í rannsóknum og sé umbunað í samræmi við verk og árangur. Í því sambandi verður að hafa að leiðarljósi mat alþjóðlega vísindasamfélagsins á gildi og áhrifum rannsókna hvers vísindamanns.
- Mat á rannsóknarárangri innan deilda við Háskólann í Reykjavík skal gert árlega af erlendum sérfræðingum. Niðurstöðu matsins skal leggja til grundvallar við skiptingu rannsóknarfjár frá menntamálaráðuneytinu. Á 5 ára fresti skal leitað til utanaðkomandi aðila, að jafnaði erlendra, sem meti stöðu hverrar deildar í alþjóðlega vísindasamfélaginu og beri hana saman við aðra háskóla.
- Við Háskólann í Reykjavík skal starfa Rannsóknaráð, sem skipað er einum fulltrúa frá hverri deild auk formanns skipuðum af konrektor í samráði við rektor og forseta deilda. Hlutverk ráðsins er að taka þátt í að þróa og viðhalda sterku rannsóknarumhverfi með hvatningu og stuðningi, hönnun ferla og öflun fjármagns. Ráðið skal móta stefnu skólans í rannsóknum og veita ráðgjöf varðandi framkvæmd hennar til rektors, konrektors og forseta deilda. Ennfremur skal ráðið vera rektor og konrektor til ráðgjafar í þeim málum sem lúta að rannsóknum en heyra ekki undir einstakar deildir. Tillögur deilda um skipan matsnefnda fyrir akademískar ráðningar og framgang skulu sendar Rannsóknaráði til umsagnar.
D. Stefnumörkun og starfshættir sem varða rannsóknarstarf
- Til að styrkja rannsóknir við Háskólann í Reykjavík þarf að fjölga framúrskarandi vísindamönnum við skólann. Stefna skal að því að allar deildir hafi á að skipa alþjóðlega framúrskarandi vísindamönnum í allar lektors-, dósents- og prófessorsstöður. Ráða þarf afburða vísinda- eða fræðimenn í allar akademískar stöður. Í lektors-, dósents- og prófessorsstöður skal að öllu jöfnu krafist doktorsprófs.
- Ávallt skal ráða hæfasta einstaklinginn sem völ er á í hverja lausa stöðu. Til að stuðla að því marki skal skilgreina hæfniskröfur allra starfa sem ráða á í áður en umsækjenda er aflað. Gæta skal þess að kröfurnar séu ekki svo þröngt skilgreindar að það takmarki möguleika hæfra einstaklinga á að sækja um starfið. Í framhaldi af því skal skipuð valnefnd um ráðninguna sem hefur það hlutverk að raða umsækjendum í hæfnisröð samkvæmt skilgreindum hæfniskröfum starfs. Valnefndin skal skila þessum upplýsingum til deildarforseta eða viðeigandi yfirmanns. Almennt skal auglýsa lausar stöður alþjóðlega og með nægum fyrirvara til að útiloka ekki hæfa einstaklinga frá því að sækja um starfið.
E. Rannsóknarvirkni – efling og gæði
- Við Háskólann í Reykjavík skulu vera skýrar reglur um mikilvægustu þætti og ferla sem styðja við rannsóknarstarf innan skólans. Deildir skulu þó hafa visst sjálfdæmi innan þess ramma til að útfæra áherslur í samræmi við hefðir sinna fræðasviða. Reglurnar skulu unnar í samvinnu við deildir, Rannsóknaráð skólans og aðra hagsmunaaðila og skulu m.a. ná til nýráðninga, framgangs og móttöku gjafafjár frá einkaaðilum. Allar reglur um starfsemi tengda rannsóknum skulu vera aðgengilegar á ytri vef skólans, þar með talið sérstakar reglur deilda.
- Við Háskólann í Reykjavík skal setja á laggirnar doktorsnám og ráða nýdoktora á öllum sviðum þar sem skólinn hefur að ráða yfir öflugum vísindamönnum og sterku rannsóknarumhverfi.
- Efla skal ytri fjármögnun á rannsóknum við Háskólann í Reykjavík með því að stórauka sókn í innlenda og erlenda sjóði. Í því sambandi er mikilvægt að við skólann sé rekin öflug rannsóknarþjónusta sem vaktar tækifæri til sóknar í rannsóknarsjóði og veitir aðstoð við gerð umsókna um styrki, vinnslu fjárhagsáætlana og rekstur rannsóknarverkefna.
- Möguleg lykiluppspretta fjármagns til rannsókna við Háskólann í Reykjavík er atvinnulífið. Mikilvægt er að sýna aðilum í íslensku atvinnulífi fram á kosti þess að styðja myndarlega við uppbyggingu rannsókna við skólann.
- Stefna skal að því að auka verulega fjölda greina sem birtar eru á virtum ritrýndum vettvangi í nafni skólans og efla þátttöku vísindamanna skólans í alþjóðlegu samstarfi (rannsóknarverkefni, ráðstefnur, netverk, o.fl.). Vísindamenn við Háskólann í Reykjavík eiga að vera virkir og öðlast alþjóðlega viðurkenningu fyrir störf sín.
- Mælanleg markmið eru nauðsynleg ef fylgjast á vel með afrakstri rannsóknarstarfs. Mikilvægt er að safna tölulegum upplýsingum um alla rannsóknarstarfsemi Háskólans í Reykjavík þannig að kynna megi árangur fyrir vísindasamfélaginu, stjórnmálamönnum, fjölmiðlum og almenningi.

