Staldraðu við!
Staldraðu við!
Starfi stjórnenda má líkja við stöðugt „boot camp“ í stíl við átaksnámskeið líkamsræktarstöða. Haltu áfram yfir allar hindranir, ekki slaka á þó að það taki í, þrammaðu áfram, hærra og lengra! Í stjórnendamenntun er þemað iðulega það sama: Stíf keyrsla og keppni um að komast yfir sem mest efni á sem styðstum tíma. Henry Mintzberg (höfundur bóka á borð við „Managers, Not MBAs) og Jonathan Gosling (höfundur „Leadership“ og fleiri bóka um leiðtoga og forystu) hafa bent á það í frægum greinum í Harvard Business Review að á sama tíma og fyrirtæki hafa enga þörf fyrir lata stjórnendur þá hafa þau heldur ekki þörf fyrir endalaust „boot camp“. „Boot camp“ gengur út á að bregðast við og fylgja fyrirmælum en ekki um að staldra við og hugsa. Stjórnendur þurfa að gefa sér tíma til að líta yfir farinn veg, fá yfirsýn yfir umhverfi sitt og þá innri og ytri þætti sem hafa áhrif á hegðun og árangur. Atburður verður ekki að gagnlegri reynslu fyrr en skilningur fæst á merkingu atburðarins. Sá skilningur fæst ekki nema með íhugun. Stjórnendur þurfa því að finna jafnvægi á milli aðgerða og íhugunar. Aðgerðir sem ekki byggja á íhugun eru hugsunarlausar og allsendis óvíst um árangur, eins og dæmin sanna. Á sama tíma er íhugun án aðgerða tilgangslaus. Við þurfum hvort tveggja – íhugun og aðgerðir. Í hraða hversdagsins og í öllu því stöðuga áreiti sem stjórnendur upplifa þá er hættan sú að engin tími gefist til íhugunar.
Eftirsóttir eiginleikar stjórnenda
Forstjórar og framkvæmdastjórar fyrirtækja hafa verið spurðir að því hvaða þættir eru mikilvægastir þegar þeir ráða til sín stjórnendur. Í könnun Wall Street Journal árið 2004 var efst á blaði hæfileikinn til að tjá sig og sjálfsþekking (89%), hæfileikinn til að leiða teymi (87%), heiðarleiki og persónuleg staðfesta við gildi (85%) og hæfileiki til að greina vandamál (84%). Þekking á fjármálum, bókhaldi eða viðskiptalögum, svo dæmi séu tekin af kjarnafögum í stjórnendamenntun, komust ekki á blað. Í annarri könnun sem Center for Global Leadership gerði árið 2005 voru forstjórar og framkvæmdastjórar spurðir að því hvaða eiginleika þeir söknuðu þegar þeir réðu fólk sem hafði nýlokið MBA-námi. Þar var efst á blaði hæfileikinn til að tjá sig, hæfileikinn til að leiða teymi og sköpunargáfa. Í raun er mikið samræmi á milli þeirra þátta sem forstjórar og framkvæmdastjórar telja eftirsóknarverða í fari stjórnenda og þeirra þátta sem eru ekki til staðar í hefðbundinni í stjórnendamenntun!
Markviss stjórnendamenntun
Meðal annars vegna þessa er lögð jöfn áhersla á þrjá meginþætti í MBA-námi í Háskólanum í Reykjavík: a) Framúrskarandi sérfræðiþekkingu b) færni til að starfa í alþjóðlegu umhverfi og c) markvissa vinnu með persónulega færni. Persónuleg færni verður ekki til í „Boot camp“ . Rétt eins og í kennslu tungumála eða alvöru breytingum á líkamlegu heilsufari, þá þarf jafna og stöðuga ástundun með markvissri íhugun yfir lengra tímabil til að þróa með sér nýja persónulega færni og eiginleika. Þess vegna höfum við sett upp tveggja ára, krefjandi áætlun sem felur í sér sjálfskoðun, markmiðssetningu, markþjálfun og kennslu með innlendum og erlendum sérfræðingur – þar á meðal Henry Mintzberg og Jonathan Gosling. Einn mikilvægasti þátturinn í þessu ferli er að gefa sér nokkrar mínútur á hverjum degi til að „tala við sjálfan sig“ og vega og meta þá atburði og aðgerðir sem við eigum þátt í sem stjórnendur og aðilar að vinnuteymum. Ekki aðeins til að fara yfir hvað gerðist heldur hvers vegna og hvernig. Íhugun gerir okkur áhrifaríkari, stundum komust við lengra með því að staldra við.
Aðalsteinn Leifsson er forstöðumaður MBA-náms í Háskólanum í Reykjavik.
