Fréttir eftir árum


Fréttir

Samningur um fyrsta áfanga máltækniáætlunar

4.9.2019

Í dag undirrituðu Almannarómur – Miðstöð um máltækni og rannsóknarhópurinn SÍM (Samstarf um íslenska máltækni) samning um smíði innviða í máltækni fyrir íslensku og fór undirritun fram í Vigdísarstofu í Veröld, húsi Vigdísar.

Í SÍM eru níu fyrirtæki og stofnanir með sérþekkingu á sviði málvísinda og máltækni. Aðilar að SÍM eru, auk Háskólans í Reykjavík, Háskóli Íslands, Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum, Blindrafélagið, Ríkisútvarpið, Creditinfo Fjölmiðlavaktin ehf., Gammatek ehf., Miðeind ehf. og Tiro ehf.

Hópur fólks stendur saman og horfir í myndavélinaAðstandendur samningsins við undirritun í dag.

Samningur til eins árs

Ákveðið var að leita samninga við SÍM um að vinna að þeim rannsóknum sem felast í fyrsta áfanga máltækniáætlunar að undangenginni forkönnun Ríkiskaupa. Samningurinn, sem er til eins árs, tekur til fyrsta áfanga máltækniáætlunar þar sem megináhersla er lögð á söfnun og vinnslu gagna. Aðrir hlutar samningsins taka til smíði stoðtóla fyrir máltækni, vélrænna þýðinga, málrýni, smíði talgreinis og smíði talgervils.

Hugbúnaður, sem verður þróaður sem hluti verkefnisins, verður aðgengilegur með opnum leyfum. Gögn sem verða aðgengileg sem hluti verkefnisins verða einnig háð opnum leyfum eins og framast er unnt. Í samningnum er tekið fram að SÍM muni leggja áherslu á frekara samstarf við atvinnulíf og rannsakendur á sviði máltækni, á Íslandi og á alþjóðavettvangi, í því skyni að hraða þróun máltæknilausna fyrir íslensku. Greiðslur fyrir rannsóknir og þróun á samningstímabilinu munu nema 383 milljónum króna.

Mikilvægt skref fyrir tungumálið okkar

Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra segir: „Við höfum ákveðið að snúa vörn í sókn fyrir tungumálið og þar er að mörgu að hyggja. Máltækniáætlunin og framkvæmd hennar eru meðal mikilvægustu skrefanna sem við stígum nú til að tryggja betur framtíð íslenskunnar.“

Jóhanna Vigdís Guðmundsdóttir, framkvæmdastjóri Almannaróms sagði við undirritunina að sá tónn sem sé sleginn með undirskriftinni í samstarfi háskólasamfélagsins og atvinnulífsins sé mikilvægur upptaktur að nýsköpun í máltækni fyrir íslensku. „Meginmarkmið máltækniáætlunar og þeirrar framkvæmdaáætlunar sem við höfum sett fram, er að þróa innviði fyrir máltækni sem verða gerðir aðgengilegir fyrirtækjum, stofnunum og almenningi endurgjaldslaust. Jafnframt leggjum við áherslu á að leyfiskeðja afurðanna verði skýr, þannig að það verði eftirsóknarvert fyrir fyrirtæki að nýta lausnirnar sem grunn að vörum og þjónustu fyrir íslenskan neytendamarkað,“ sagði hún jafnframt.

270 milljónir á ári

Á miðju ári 2017 kynnti þáverandi mennta- og menningarmálaráðherra, Kristján Þór Júlíusson, verkáætlun stjórnvalda um máltækni fyrir íslensku til fimm ára (2018-2022). Tilgangur áætlunarinnar er að gera íslensku að fullgildu tungumál í stafrænum heimi.

Rúmu ári síðar samdi nýr mennta- og menningarmálaráðherra, Lilja Dögg Alfreðsdóttir, við sjálfseignarstofnunina Almannaróm um rekstur miðstöðvar máltækniáætlunar. Í kjölfarið bauð Almannarómur út svokölluð kjarnaverkefni áætlunarinnar, en verkefnin eru: talgreining, talgerving, vélþýðingar, málrýni og málföng. Um er að ræða u.þ.b. 270 milljónir króna á ári að meðaltali í fimm ár.

Hrafn Loftsson, dósent við tölvunarfræðideild HR, og Jón Guðnason, dósent við verkfræðideild HR, leiddu síðan stofnun samstarfshópsins SÍM (Samstarf um íslenska máltækni) sem bauð fram krafta sína saman til að vinna að rannsóknum og þróun á umræddum kjarnaverkefnum. Samningur á milli Almannaróms og SÍM verður gerður til eins árs í senn og fyrsta árið mun HR vinna að verkefnum á sviði talgreingar, vélþýðinga og málfanga.

Máltækni í HR

Við tölvunarfræðideild Háskólans í Reykjavík er hægt að stunda meistaranám í máltækni og jafnframt eru stundaðar rannsóknir á sviðinu.