Þrír leiðandi sérfræðingar í sálfræði á heimsvísu á málþingi sálfræðideildar
Málþing var haldið á vegum sálfræðideildar Háskólans í Reykjavík þann 12. maí í tilefni þess að tíu ár eru síðan fyrstu nemendurnir útskrifuðust úr Msc í klínískri sálfræði frá HR. Málþingið var haldið í hátíðarsal Valsheimilisin og var vel sótt.
Þrír leiðandi sérfræðingar í sálfræði á heimsvísu héldu erindi ásamt fyrrum forstöðumanni, dr. Jóni Friðriki Sigurðssyni, og núverandi forstöðukonu í klínískri sálfræði, dr. Lindu Báru Lýðsdóttur. Málþingið fór fram í hátíðarsal Valsheimilisins.
Brynja Björk Magnúsdóttir, dósent við sálfræðideild, opnaði málþingið. Hún sagði m.a. í ávarpi sínu að mikilvægt skref hefði verið stigið þegar sálfræðinám hófst við HR, bæði fyrir háskólann og fagið á Íslandi. Mikil vinna liggi að baki því að tryggja gæði námsins með góðu samstarfi við íslenska og erlenda sérfræðinga sem hafi lagt sitt af mörkum við þróun námsins. Þá kynnti hún gesti dagsins sem allir hafa átt stóran þátt í rannsóknum á sviði hugrænnar atferlismeðferðar (CBT).
Ólíkir þættir sem mynda heild
Jón Friðrik Sigurðsson, prófessor í sálfræði, hlaut rannsóknarverðlaun HR árið 2025 fyrir áratugalangt, metnaðarfullt og áhrifamikið rannsóknarstarf sitt. Hann gegndi lykilhlutverki í að móta og byggja upp meistaranám í sálfræði við HR, þar sem lögð er rík áhersla á vísindaþekkingu og læsi.
Jón Friðrik sagði í erindi sínu að síðan sálfræðideild HR var stofnuð árið 2009 hafi hún vaxið ár frá ári og náð fljótt að festa sig í sessi í faginu hérlendis.
Við vorum ekki viss í fyrstu um hvort að einhver myndi yfirleitt sækja um en annað kom í ljós og strax fyrsta árið fengum við 100 umsóknir í meistaraámið. Til að byrja með byggðist kennaraliðið upp á kennurum í hlutastarfi. Við gerðum þá kröfu að þeir væru sérhæfðir, hefðu brennandi áhuga og stunduðu rannsóknir. Allt frá upphafi hef ég lagt áherslu á það við nemendur mína að líta á námið sem eina heild. Mörgum líkar ekki við tölfræði eða aðferðafræði en þetta er allt hluti af heildarmyndinni og það skiptir máli.
Sagði Jón Friðrik m.a. í ávarpi sínu og bætti við að hann væri mjög ánægður að nú hefðu 215 nemendur útskrifaðst úr meistaranáminu frá upphafi og bætti við;
Frá upphafi höfum við hvatt nemendur í hverjum árgangi til að halda saman, bæði á meðan á námi stendur og eftir útskrift. Að styðja hvert annað og hvetja þegar á móti blæs. Nú þurfum við að vera opin fyrir breytingum og finna leiðir til að gera nemendahópinn fjölbreyttari í takt við breytingar í samfélaginu.Þá þurfum við að auka tækifæri til starfsþjálfunar en klíník verður opnuð við deildina í haust.
Dr. David Clark
Prófessor í tilraunasálfræði við Oxford-háskóla og heiðursráðgjafi (Honorary Consultant) í klínískri sálfræði.
.
Dr. David Clark er prófessor emeritus í tilraunasálfræði við Oxford háskóla og einn áhrifamesti sálfræðingur heims á sviði hugrænnar atferlismeðferðar. Hann hefur þróað áhrifamikil hugræn líkön og gagnreyndar meðferðir sem hafa verið teknar upp í klínískum leiðbeiningum og eru notaðar víða. Rannsóknir hans hafa haft afgerandi áhrif á skilning og meðferð kvíða- og áfallaraskana, þar á meðal félagsfælni, áfallastreituröskunar og heilsukvíða. Dr. Clark hefur einnig gegnt lykilhlutverki í þróun IAPT-kerfisins í Bretlandi, sem miðar að því að bæta aðgengi almennings að gagnreyndri sálfræðimeðferð.
Erindi hans bar heitið: Upphaf og þróun IAPT: Aðlögun milli landa. Þar kom hann inn á tildrög þess að sérstök stofnun, NICE eða National Institute for Health and Care Excellence, var sett á fót árið 2004 til að vera ráðgefandi fyrir bresk stjórnvöld í geðheilbrigðismálum. Þá var víða lítill aðgangur að geðheilbrigðisþjónustu í landinu en síðan hafa ýmsar framfarir orðið, nýjar aðferðir komið fram og aðrar endurvaktar og vottaðar.
Það sem var gert, og þótti róttækt á þeim tíma, var að birtar voru opinberlega upplýsingar um niðurstöður hvers sálfræðisteymis. Þannig var hægt að bera saman þjónustuna, læra af öðrum og lagfæra það sem betur mátti fara. Þetta var algjört lykilatriði í því að þróun þjónustunnar gekk eins vel og raun ber vitni. Í dag nýta 670.000 manns sér þjónustuna árlega og hefur hún orðið innblástur fyrir stjórnvöld í fleiri löndum.
Sagði David m.a. og bætti við að mikilvægt væri að veita rétta þjónustu en einnig skipti skipulagið máli eins og t.a.m. að biðtími væri stuttur. Á vegum NICE stofnunarinnar hafa verið þróaðar og gefnar út gagnreyndar leiðbeiningar fyrir heilbrigðis- og félagsþjónustu með áherslu á leiðbeiningar t.d. hugræna atferlismeðferð og þunglyndi og kvíða.
Það er mjög dýrt fyrir samfélög að taka ekki á kvíða og þunglyndi fólks og almennt séð vill fólk frekar meðferð og öðlast þekkingu til að takast á við vandamál sín frekar en eingöngu þiggja lyf. Það hefur komið á daginn, líkt og við sannfærðum ráðafólk um í upphafi, að okkar aðferðir láta fólki líða betur og gögn sýna að það borgi sig fyrir heilbrigðiskerfið á mörgum sviðum.
Sagði David.
Steven Hollon
Gertrude Conaway Vanderbilt‑prófessor í sálfræði við Vanderbilt‑háskóla. Erindi hans bar heitið: Aðlögun meðferðarúrræða fyrir flóknari tilfelli: Næstu skref þegar skjólstæðingar svara ekki meðferð
Dr. Steven D. Hollon er einn af leiðandi fræðimönnum heims á sviði þunglyndisrannsókna og gagnreyndrar sálfræðimeðferðar. Rannsóknir hans hafa einkum beinst að meðferð og forvörnum þunglyndis, þar á meðal samanburði á hugrænni meðferð og lyfjameðferð. Hann er sérstaklega þekktur fyrir rannsóknir á langtímaáhrifum hugrænnar meðferðar, þar sem skoðað hefur verið hvort hún geti dregið úr líkum á bakslagi eftir að virkri meðferð lýkur.
Dr. Hollon vann náið með Aaron T. Beck, upphafsmanni hugrænnar meðferðar, og hefur birt fjölda áhrifamikilla ritrýndra greina sem hafa haft veruleg áhrif á þróun og mat á gagnreyndri meðferð við þunglyndi.
Paul Salkovskis
Prófessor í klínískri sálfræði við Oxford-háskóla. Erindi hans bar heitið: Hvernig á að undirbúa sálfræðinema fyrir klíníska meðferðarþjónustu í náinni framtíð
Dr. Paul Salkovskis er prófessor í klínískri sálfræði við University of Oxford og einn fremsti fræðimaður á sviði hugrænnar atferlismeðferðar við kvíðaröskunum. Rannsóknir hans hafa einkum beinst að þráhyggju- og árátturöskun, heilsukvíða, felmtursröskun og víðáttufælni. Hann hefur þróað áhrifamikil hugræn líkön sem skýra hvernig rangtúlkun ógnar, ábyrgðarmat og öryggishegðun geta viðhaldið kvíða og áráttuhegðun.
Dr. Salkovskis hefur einnig gegnt mikilvægu hlutverki í klínískri þjálfun sálfræðinga, uppbyggingu sérhæfðra meðferðareininga innan NHS og dreifingu gagnreyndra sálfræðimeðferða. Hann er meðal annars forstöðumaður Oxford Centre for Psychological Health, Oxford Institute of Clinical Psychology Training and Research og Oxford Cognitive Therapy Centre.
Dagsetning
Deila